Shkurt: Miopia tek fëmijët do të thotë që fëmija sheh mirë nga afër, por turbull larg, p.sh. tabelën në klasë. Zakonisht nis në moshën shkollore dhe numri rritet me rritjen e fëmijës, deri rreth 20 vjeç. Sa më herët nis, aq më e lartë mund të bëhet. Prandaj te fëmijët nuk mjafton vetëm t’i korrigjojmë shikimin me syze: rritjen e miopisë mund ta ngadalësojmë me syze speciale, pika atropine me dozë të ulët ose lente të posaçme. Koha jashtë ndihmon sidomos që miopia të nisë më vonë ose të mos nisë fare.
Si e kupton prindi që fëmija është miop?
Fëmijët rrallë ankohen se shohin turbull, sepse nuk e dinë si duhet të shohin. Vini re nëse fëmija:
- i ngushton sytë ose i mbledh qepallat për të parë larg;
- afrohet shumë te televizori, te ekrani ose te libri;
- thotë se nuk e sheh tabelën në klasë, ose mësuesi ju thotë se kopjon nga shoku;
- ankohet për dhimbje koke ose lodhje të syve pas shkollës;
- i fërkon shpesh sytë.
Miopia e lehtë mund të mos japë asnjë shenjë. Prandaj këshillojmë që fëmija të kontrollohet edhe kur nuk ankohet. Kur dhe sa shpesh, e shpjegojmë te sa shpesh duhet të kontrolloni sytë.
Pse po shtohet miopia tek fëmijët?
Miopia shfaqet kur syri rritet pak më shumë se duhet nga përpara prapa, ndaj drita fokusohet para retinës. Te fëmijët ndikojnë disa gjëra:
- Prindërit miopë. Kur njëri ose të dy prindërit janë miopë, rreziku që fëmija të bëhet miop është më i lartë.
- Shumë punë nga afër. Leximi, telefoni dhe tableti për orë të tëra, pa pushime, lidhen me më shumë miopi, ndonëse shkaku i saktë ende studiohet.
- Pak kohë jashtë. Fëmijët që kalojnë më shumë kohë në dritën e ditës bëhen miopë më rrallë.
Miopia po shtohet në të gjithë botën. Sipas Akademisë Amerikane të Oftalmologjisë (AAO), deri në vitin 2050 gati gjysma e popullsisë së botës mund të jetë miope.
Kur duhet ta çoni fëmijën te okulisti?
- Në kontrollet e rregullta, edhe kur nuk ka shenja.
- Sapo vini re një nga shenjat e mësipërme ose kur mësuesi ankohet për shikimin.
- Menjëherë, pa pritur radhën, nëse fëmija ka bebëz të bardhë në foto me blic, e kthen njërin sy brenda ose jashtë (strabizmi te fëmijët), sheh papritur shumë keq, ose ka marrë goditje në sy.

Si e kontrollojmë miopinë te fëmija?
Te fëmijët, muskuli që fokuson syrin është shumë i fortë dhe mund ta fshehë numrin e vërtetë. Prandaj vendosim pika që e çlodhin këtë muskul përkohësisht, dhe vetëm pastaj matim numrin e syzeve. Pas pikave, për disa orë, fëmija sheh turbull nga afër dhe drita i duket e fortë; kjo kalon vetë. Kontrollojmë edhe shëndetin e syrit dhe të retinës. Si zhvillohet vizita e fëmijës, e shpjegojmë te artikulli okulist për fëmijë.
Fëmijën me miopi e kontrollojmë zakonisht çdo 6 muaj, për të parë sa shpejt po rritet numri. Nga kjo varet nëse duhet trajtim për ta ngadalësuar.
Si ngadalësohet miopia te fëmijët?
Syzet e zakonshme e korrigjojnë shikimin, por nuk e ndalojnë rritjen e numrit. Ngadalësimi i rritjes quhet kontroll i miopisë. Në klinikën tonë e bëjmë me këto mënyra:
| Mënyra | Si funksionon | Çfarë duhet ditur |
|---|---|---|
| Pika atropine me dozë të ulët | një pikë në ditë, para gjumit, për disa vjet | sipas AAO, e ndalojnë ose e ngadalësojnë miopinë te rreth 7 në 10 fëmijë; mund të japin skuqje ose kruajtje rreth syrit, dhe te disa fëmijë ndjeshmëri ndaj dritës; jepen vetëm me recetë okulisti, sepse atropina e zakonshme e farmacisë është shumë më e fortë |
| Syze speciale për kontrollin e miopisë | lentet kanë zona anash që e ndryshojnë fokusin dhe e frenojnë zgjatjen e syrit | duken si syze të zakonshme dhe mbahen gjatë gjithë ditës; nuk funksionojnë njësoj te çdo fëmijë |
| Lente kontakti multifokale | si syzet speciale, por në sy | për fëmijë më të mëdhenj që i mbajnë lentet me kujdes; kanë rrezik infeksioni dhe kërkojnë higjienë të kujdesshme |
| Ortokeratologjia (lente të ngurta që mbahen natën) | e rrafshojnë përkohësisht kornenë | ditën pa syze; ka rrezik infeksionesh të rënda, ndaj fëmija ndiqet nga afër |
Cila mënyrë i përshtatet fëmijës e vendos Dr. Nishant Taneja pas ekzaminimit, sipas moshës, numrit dhe sa shpejt po rritet. Ndonjëherë i kombinojmë. Asnjë nga këto mënyra nuk e zhduk miopinë dhe nuk e ul numrin; qëllimi është që numri të rritet më pak. Trajtimi zakonisht zgjat disa vjet, dhe kur ndalohet e vendos mjeku.
Çfarë mund të bëjnë prindërit çdo ditë
- Kohë jashtë çdo ditë. Këshillojmë të paktën 1–2 orë në ditë në dritën e ditës, në lojë, në shëtitje ose në sport.
- Më pak ekran. Për fëmijët këshillojmë jo më shumë se 1–2 orë ekran në ditë jashtë mësimit.
- Pushime gjatë punës nga afër. Çdo 20 minuta lexim ose ekran, fëmija të shohë diku larg për rreth 20 sekonda. Kjo i çlodh sytë.
- Dritë e mirë për leximin, dhe libri ose ekrani jo shumë afër syve.
Këto zakone nuk e zëvendësojnë trajtimin kur numri po rritet shpejt, por e ndihmojnë.
Pyetje që na bëjnë prindërit
A e përkeqësojnë syzet miopinë?
Jo. Syzet nuk e dobësojnë syrin. Edhe syzet me numër më të vogël se duhet nuk e ngadalësojnë miopinë, dhe në disa studime e kanë shpejtuar. Prandaj fëmijës i japim numrin e saktë.
A kalon miopia kur fëmija rritet?
Jo, miopia nuk zhduket vetë. Zakonisht rritet gjatë shkollës dhe stabilizohet rreth 20 vjeç. Prandaj ka rëndësi ta ngadalësojmë sa fëmija është i vogël.
A mund ta bëjë fëmija operacionin me lazer?
Jo. Lazeri bëhet vetëm pas moshës 18 vjeç dhe kur numri është i qëndrueshëm të paktën një vit. Për të rriturit, mënyrat e korrigjimit i shpjegojmë te miopia: çfarë është dhe si shërohet.
Pse ka rëndësi nëse miopia bëhet e lartë?
Miopia e lartë, rreth −6.00 ose më shumë, rrit më vonë rrezikun e problemeve të syrit, si shkëputja e retinës, dëmtimi i makulës, glaukoma ose katarakti më herët. Syzet, lentet ose lazeri e korrigjojnë shikimin, por syri mbetet më i gjatë, ndaj ky rrezik mbetet edhe pas lazerit. Kjo është arsyeja kryesore pse përpiqemi ta mbajmë numrin sa më të ulët që në fëmijëri.
Burimet
- American Academy of Ophthalmology — Nearsightedness: What Is Myopia?
- American Academy of Ophthalmology — Prescription for Keeping Children Out of Glasses: Sunshine
- American Academy of Ophthalmology — Eye Screening for Children
- NHS — Short-sightedness (myopia)
- International Myopia Institute — IMI Clinical Management Guidelines Report (IOVS, 2019)
- Holden BA et al. Global prevalence of myopia and high myopia… Ophthalmology, 2016
Rezervoni kontrollin e syve për fëmijën. Nëse fëmija ka shenjat e mësipërme ose numri i syzeve i rritet çdo vit, rezervoni një vizitë në Indian Eye Institute & Laser Center, Rruga Robert Shvarc, Tiranë. Rezervoni vizitën · Tel. +355 67 50 30 017
