Shkurt: SMILE Pro apo Femto-LASIK: të dyja e korrigjojnë numrin e syzeve duke ndryshuar formën e kornesë me lazer, por Femto-LASIK hap një kapak të hollë në korne, ndërsa SMILE Pro heq një disk indi përmes një prerjeje të vogël, pa kapak. Asnjëra nuk është më e mirë për këdo. Metodën e zgjedh ekzaminimi: trashësia dhe forma e kornesë, numri, syri i thatë dhe mënyra si jetoni.
SMILE Pro apo Femto-LASIK: cili është ndryshimi kryesor?
Kornea është shtresa e tejdukshme në pjesën e përparme të syrit. Te miopia, hipermetropia dhe astigmatizmi, drita nuk bie saktë mbi retinë. Të dyja metodat heqin me lazer pak ind të llogaritur nga kornea, që drita të fokusohet më mirë.
Ndryshimi mes SMILE Pro dhe LASIK është rruga: me kapak apo pa kapak. Prej saj vijnë shumica e dallimeve në rikuperim, te syri i thatë dhe te sportet.
Si funksionon Femto-LASIK?
Femto-LASIK është LASIK ku kapaku i kornesë hapet me lazer femtosekond, jo me teh mekanik:
- Syri mpihet me pika dhe një unazë thithëse e mban të palëvizshëm; për pak çaste ndihet presion.
- Lazeri femtosekond pret një kapak të hollë sa një fletë letre, që mbetet i lidhur në njërën anë.
- Kirurgu e ngre kapakun dhe lazeri excimer riformon indin poshtë tij.
- Kapaku kthehet në vend dhe ngjitet vetë, pa qepje.
Sipas Akademisë Amerikane të Oftalmologjisë (AAO), LASIK korrigjon miopinë, hipermetropinë dhe astigmatizmin. Në klinikë, Femto-LASIK bëhet me lazer femtosekond për kapakun dhe me lazer excimer për korrigjimin.
Si funksionon SMILE Pro?
SMILE vjen nga anglishtja Small Incision Lenticule Extraction, pra heqja e një lentikule përmes një prerjeje të vogël. Lazeri femtosekond formon brenda kornesë një disk të hollë indi (lentikulën) dhe një prerje anësore. Kirurgu e nxjerr lentikulën dhe kornea merr formën e re. Nuk ka kapak dhe nuk përdoret lazer excimer.
SMILE Pro është metoda SMILE me lazerin ZEISS VISUMAX 800, që sipas prodhuesit e krijon lentikulën për më pak se 10 sekonda te miopia. Në SHBA, SMILE është i miratuar nga FDA për miopinë dhe astigmatizmin; sipas ZEISS, aty ku lejohet, SMILE Pro korrigjon edhe hipermetropinë. Në klinikë, Dr. Nishant Taneja e kryen procedurën SMILE Pro me ZEISS VISUMAX 800. Indian Eye Institute & Laser Center është klinika e vetme në Shqipëri me SMILE Pro dhe lazerin ZEISS VISUMAX 800.
Si krahasohen Femto-LASIK dhe SMILE Pro pikë për pikë?
| Femto-LASIK | SMILE Pro | |
|---|---|---|
| Rruga te indi | Kapak i hollë | Prerje e vogël, pa kapak |
| Lazerët | Femtosekond + excimer | Vetëm femtosekond |
| Çfarë korrigjon | Miopi, hipermetropi, astigmatizëm | Miopi, astigmatizëm; hipermetropi aty ku lejohet |
| Ditët e para | Shumica punojnë dhe ngasin makinën ditën pas | Shikimi qartësohet gjatë ditëve; shumica e aktiviteteve pas 1–2 ditësh |
| Syri i thatë | I zakonshëm në javët e para | I zakonshëm, me më pak dëmtim të nervave të kornesë |
| Rrezik i veçantë | Kapaku zhvendoset nga një goditje (rrallë) | Mbetje indi ose inflamacion në zonën e lentikulës |
| Saktësia (një meta-analizë) | Numri i planifikuar arrihet pak më shpesh me LASIK | Siguri dhe efikasitet të ngjashëm me LASIK |
| Syzet e leximit pas 40 vjeç | Nuk i parandalon | Nuk i parandalon |
Çfarë ndryshon në rikuperim dhe te syri i thatë?
Sipas AAO, pas LASIK pothuajse të gjithë kanë sy të thatë dhe shikim që luhatet gjatë ditës; zakonisht kjo qetësohet brenda një muaji. FDA paralajmëron se te disa njerëz syri i thatë mund të jetë i rëndë dhe i përhershëm. Shkaku është prerja e nervave të kornesë.
Te SMILE Pro prerja është më e vogël. Një meta-analizë e pesë studimeve (Kobashi dhe kolegët, Cornea, 2017) gjeti se, në gjashtë muajt e parë, pas SMILE (i njëjti parim si SMILE Pro) kornea ishte më e ndjeshme dhe ankesat për sy të thatë më të pakta se pas Femto-LASIK. Syri i thatë mund të shfaqet edhe pas SMILE Pro.
Te Femto-LASIK kapaku shërohet në vend, por mbetet. Sipas AAO, rreziku që të zhvendoset është shumë i ulët, por rritet te njerëzit që marrin goditje në fytyrë, si në boks ose në punë ushtarake. Te SMILE Pro nuk ka kapak, por mund të mbetet ind ose të ketë inflamacion aty ku u hoq lentikula.
Te të dyja mund të shfaqen rrathë rreth dritave natën, sidomos me bebëza të mëdha, dhe korrigjimi mund të dalë pak më i vogël ose më i madh. Kjo shpesh rregullohet me syze ose me një korrigjim plotësues. Sipas AAO, shikimi zakonisht stabilizohet rreth gjashtë muaj pas ndërhyrjes.
Kush mund të bëjë SMILE Pro ose Femto-LASIK, dhe kush jo?
Kush është kandidat për lazer e përcakton syri, jo vetëm numri i syzeve. Sipas AAO dhe FDA, në përgjithësi duhen:
- mosha 18 vjeç e lart për LASIK, mirë mbi 21; në SHBA, SMILE lejohet nga mosha 22 vjeç;
- një numër që nuk ka ndryshuar ndjeshëm gjatë vitit të fundit;
- kornea mjaftueshëm e trashë, e shëndetshme dhe me formë të rregullt;
- sy të shëndetshëm dhe pritshmëri realiste.
Lazeri zakonisht nuk këshillohet, ose kërkon vlerësim të veçantë, me keratokonus, korne shumë të hollë, sy shumë të thatë, shtatzëni ose gjidhënie, diabet të pakontrolluar, glaukomë të avancuar ose katarakt që ul shikimin. FDA shton sportet me goditje në fytyrë dhe profesionet që nuk lejojnë disa ndërhyrje refraktive.
Në një video të klinikës, Dr. Nishant Taneja përmend tre raste kur lazeri nuk rekomandohet: syri shumë i thatë, kornea shumë e hollë dhe numri shumë i lartë.
Po nëse numri është shumë i lartë ose kornea nuk e lejon lazerin?
- PRK. Hiqet shtresa e jashtme e qelizave të kornesë dhe lazeri excimer punon mbi sipërfaqe. Pa kapak, ndaj AAO e përmend për korne më të holla dhe për njerëz shumë aktivë. Rikuperimi është më i ngadaltë: dhimbje 2–3 ditë dhe një muaj ose më shumë deri te shikimi më i mirë.
- Lentet fakike (ICL). Një lente e hollë vendoset brenda syrit, mes irisit dhe thjerrëzës natyrale, pa prekur kornenë. Sipas AAO, përdoret për miopi të moderuar deri të lartë dhe për astigmatizëm, edhe me korne të hollë ose të parregullt, dhe mund të hiqet.
- Zëvendësimi i thjerrëzës. Thjerrëza natyrale zëvendësohet me lente artificiale, si te operacioni i kataraktit. Në një reel të klinikës, për numra shumë të lartë përmenden lentet trifokale; shihni kirurgjinë e lenteve multifokale.
Syzet e leximit pas moshës 40 nuk i parandalon asnjë lazer; zgjidhjet janë te korrigjimi i presbiopisë.
Si e vendos ekzaminimi metodën?
Para lazerit bëhet një ekzaminim i plotë. Në klinikë ai zgjat rreth 90–120 minuta dhe mat numrin (edhe pas pikave që zgjerojnë bebëzën), hartën dhe trashësinë e kornesë për të përjashtuar keratokonusin, filmin e lotëve, madhësinë e bebëzës në errësirë, si dhe kontrollon retinën, nervin optik dhe presionin e syrit. Lentet e kontaktit ndërpriten më parë, sepse e ndryshojnë përkohësisht formën e kornesë.
Pastaj rezultatet lidhen me jetën tuaj. Kornea e hollë ose e parregullt e çon zgjedhjen drejt PRK-së ose ICL-së. Syri i thatë trajtohet së pari. Sportet me goditje e anojnë zgjedhjen nga metodat pa kapak. Ndonjëherë përgjigjja më e mirë mbeten syzet ose lentet e kontaktit: AAO e thotë qartë se nuk ka një metodë më të mirë për të gjithë.
Vendimin e merr Dr. Nishant Taneja, kirurg okulist. Të gjitha metodat e klinikës janë te faqja operacioni i syrit me lazer në Tiranë.
Pyetje të shpeshta
A është SMILE Pro më i mirë se Femto-LASIK? Jo për këdo. Studimet gjejnë siguri dhe rezultate të ngjashme. SMILE Pro nuk ka kapak dhe prek më pak nerva; Femto-LASIK korrigjon më shumë lloje numrash dhe shikimi kthehet shpejt.
A dhemb ndërhyrja? Syri mpihet me pika dhe gjatë procedurës ndihet kryesisht presion. Pas LASIK sytë mund të djegin ose të japin ndjesi gërvishtjeje për disa orë; pas PRK-së dhimbja zgjat zakonisht 2–3 ditë.
A operohen të dy sytë në të njëjtën ditë? Sipas NHS, zakonisht po. FDA kujton se dy ditë të ndryshme i lejojnë mjekut të shohë si shërohet syri i parë. Vendoset me kirurgun.
A mund të më duhen sërish syze? Po, në disa raste: kur numri ndryshon me vite ose për lexim pas moshës 40. Te të dyja metodat mund të bëhet edhe një korrigjim plotësues, nëse kornea e lejon.
Burimet
- American Academy of Ophthalmology — LASIK: Laser Eye Surgery
- AAO — What Is Small Incision Lenticule Extraction?
- AAO — What Is Photorefractive Keratectomy (PRK)?
- AAO — Implantable Collamer Lens (ICL)
- AAO — Alternative Refractive Surgery Procedures
- AAO — Laser Surgery Recovery
- AAO — What Is Refractive Surgery?
- FDA — LASIK · What are the risks…? · When is LASIK not for me?
- NHS — Laser eye surgery and lens surgery
- ZEISS — VISUMAX 800
- Kobashi H, Kamiya K, Shimizu K. Dry Eye After Small Incision Lenticule Extraction and Femtosecond Laser-Assisted LASIK: Meta-Analysis. Cornea 2017;36(1):85–91. PubMed 27560032
- Yao L et al. SMILE and LASIK Used to Treat Myopia and Myopic Astigmatism: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Clinical Trials. Semin Ophthalmol 2023;38(3):283–293. PubMed 35912896
Doni të dini cila metodë i përshtatet syrit tuaj? Rezervoni ekzaminimin para lazerit te Indian Eye Institute & Laser Center në Tiranë. Ekzaminimi tregon nëse jeni kandidat për lazer dhe për cilën metodë. Rezervoni vizitën · Tel. +355 67 50 30 017
